Íslenska æskulýðsrannsóknin: Farsældarvísar vorönn 2023

Í þessari skýrslu eru kynntar niðurstöður Íslensku æskulýðsrannsóknarinnar (ÍÆ) sem lögð var fyrir í grunnskólum landsins vorið 2023. Menntavísindastofnun Háskóla Íslands framkvæmir rannsóknina fyrir mennta- og barnamálaráðuneytið á grundvelli 12 gr. æskulýðslaga nr. 70/2007. Markmið hennar er að safna gögnum um velferð og viðhorf barna og ungs fólks, og gera þau aðgengileg til að styðja sem best við stefnumótun. Að auki eru niðurstöður könnunarinnar sendar öllum þátttökuskólum gjaldfrjálst að vori, fyrst stutt útgáfa strax að lokinni fyrirlögn en nokkru síðar útgáfa með ítarlegri niðurstöðum með samanburði við landsmeðaltöl. Í byrjun næsta skólaárs fá öll sveitarfélög skýrslu með ítarlegum niðurstöðum fyrir sitt sveitarfélag með samanburði við landsmeðaltöl og samhliða er gefin út landsskýrsla með heildarniðurstöðum. Landsskýrslur má finna á vefsíðu Íslensku æskulýðsrannsóknarinnar. Niðurstöður úr landsskýrslu eru jafnframt nýttar í Mælaborð farsældar sem mennta- og barnamálaráðuneytið birtir á vef ráðuneytisins.
Niðurstöður rannsóknarinnar 2023 eru birtar fyrir landið í heild og snúa þær að eftirfarandi efnisflokkum; Menntun, Heilsu og líðan, Lífsgæðum og félagslegri stöðu, Öryggi og vernd, Þátttöku og félagslegum tengslum. Niðurstöður má einnig nálgast í vefforiti á heimasíðu ÍÆ en þar er hægt að kalla eftir sértækum niðurstöðum eftir efnisflokkum og spurningum.
Hluti af kjarnaspurningum ÍÆ koma úr tveimur alþjóðlegum rannsóknum sem framkvæmdar hafa verið á Íslandi um árabil. Þetta er mikilvægt þar sem við það skapast möguleikar á að bera niðurstöður hér á landi saman við niðurstöður annarra landa og fylgjast með þróun þeirra eftir tímabilum. Hér er um að ræða (i) Health Behaviour in School-aged Children (HBSC), könnun Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO), sem framkvæmd hefur verið á Íslandi á fjögurra ára fresti frá 2006 og (ii) The European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs (ESPAD), sem einnig hefur verið framkvæmd á fjögurra ára fresti og hóf göngu sína 1995. Aðrar spurningar ÍÆ tilheyra „Farsældarmælaborði“ mennta- og barnamálaráðuneytis eða hafa orðið til í samstarfi við þverfaglegan hóp fræðimanna og sérfræðinga á hinum ýmsu sviðum sem varða farsæld barna og ungs fólks. Í skýrslunni eru niðurstöður ÍÆ 2023 bornar saman við niðurstöður sambærilegra spurninga frá fyrri árum þar sem þær eru til; úr HBSC, ESPAD og ÍÆ.