Kynjuð viðhorf og búferlaflutningar

Thoroddur Bjarnason; Gréta Bergrún Jóhannesdóttir; Sigríður Elín Þórðardóttir; Unnur Dís Skaptadóttir

Kynjuð viðhorf og búferlaflutningar

Thoroddur Bjarnason, Gréta Bergrún Jóhannesdóttir, Sigríður Elín Þórðardóttir, Unnur Dís Skaptadóttir

University of Iceland, University of Akureyri

Research output: Chapter in Book/Report/Conference proceeding › Chapter

Abstract

Í almennri umræðu virðist oft gengið út frá því að staða jafnréttismála sé slakari
í dreifbýli en í þéttbýli. Þannig sé vinnumarkaður dreifðari byggða kynskiptur
og hefðbundin kvennastörf njóti minni virðingar og séu verr launuð en hefð-
bundin karlastörf. Jafnframt séu viðhorf til jafnréttismála þar gamaldags og
skerði sérstaklega samfélagsþátttöku og persónufrelsi ungra kvenna og hinsegin
fólks. Af þeim sökum mennti ungar konur sig burt úr heimabyggð og undirskipaðir hópar ϱytji frá dreifðari byggðum til umburðarlyndari borgarsamfélaga. Lágt hlutfall kvenna í mörgum fámennum byggðarlögum skýrist þó fremur af litlum aðϱutningum kvenna en meiri brottϱutningum þeirra. Þá eru
hinsegin unglingar ekki sérstaklega líklegir til að vilja ϱytja úr dreifðum byggð-
um en þau vilja fremur ϱytja til höfuðborgarsvæðisins meðan stallsystkini þeirra
á höfuðborgarsvæðinu vilja fremur ϱytja af landi brott. Viðhorf til jafnréttismála eru ívið hefðbundnari í dreifðari byggðum en sá munur er þó óverulegur.
Engu að síður eru hefðbundin viðhorf til jafnréttismála áhrifaþáttur í ϱutningi
margra kvenna til höfuðborgarsvæðisins. Konur upplifa mun meira kynjamisrétti á vinnumarkaði en karlar en nokkra athygli vekur að upplifanir kvenna af
slíku kynjamisrétti eru mestar í þéttbýli en minnstar í þorpum og strjálbýli. Þá
upplifa íbúar í dreifðari byggðum meira slúður um sína hagi og slíkar upplifanir
ýta mjög undir brottϱutninga, sérstaklega í minni bæjum og þorpum.

Original language	Icelandic
Title of host publication	Byggðafesta og búferlaflutningar á Íslandi
Editors	Þóroddur Bjarnason
Place of Publication	Reykjavík
Publisher	Háskólaútgáfan
Chapter	13
Pages	265-284
Number of pages	20
ISBN (Print)	978-9935-23-285-4
Publication status	Published - 2022

UN SDGs

This output contributes to the following UN Sustainable Development Goals (SDGs)

Cite this

@inbook{5067501627fd47b58e6e320fe8c2e194,

title = "Kynju{\dh} vi{\dh}horf og b{\'u}ferlaflutningar",

abstract = "{\'I} almennri umr{\ae}{\dh}u vir{\dh}ist oft gengi{\dh} {\'u}t fr{\'a} {\th}v{\'i} a{\dh} sta{\dh}a jafnr{\'e}ttism{\'a}la s{\'e} slakari {\'i} dreifb{\'y}li en {\'i} {\th}{\'e}ttb{\'y}li. {\TH}annig s{\'e} vinnumarka{\dh}ur dreif{\dh}ari bygg{\dh}a kynskiptur og hef{\dh}bundin kvennast{\"o}rf nj{\'o}ti minni vir{\dh}ingar og s{\'e}u verr launu{\dh} en hef{\dh}- bundin karlast{\"o}rf. Jafnframt s{\'e}u vi{\dh}horf til jafnr{\'e}ttism{\'a}la {\th}ar gamaldags og sker{\dh}i s{\'e}rstaklega samf{\'e}lags{\th}{\'a}ttt{\"o}ku og pers{\'o}nufrelsi ungra kvenna og hinsegin f{\'o}lks. Af {\th}eim s{\"o}kum mennti ungar konur sig burt {\'u}r heimabygg{\dh} og undirskipa{\dh}ir h{\'o}par ϱytji fr{\'a} dreif{\dh}ari bygg{\dh}um til umbur{\dh}arlyndari borgarsamf{\'e}laga. L{\'a}gt hlutfall kvenna {\'i} m{\"o}rgum f{\'a}mennum bygg{\dh}arl{\"o}gum sk{\'y}rist {\th}{\'o} fremur af litlum a{\dh}ϱutningum kvenna en meiri brottϱutningum {\th}eirra. {\TH}{\'a} eru hinsegin unglingar ekki s{\'e}rstaklega l{\'i}klegir til a{\dh} vilja ϱytja {\'u}r dreif{\dh}um bygg{\dh}- um en {\th}au vilja fremur ϱytja til h{\"o}fu{\dh}borgarsv{\ae}{\dh}isins me{\dh}an stallsystkini {\th}eirra {\'a} h{\"o}fu{\dh}borgarsv{\ae}{\dh}inu vilja fremur ϱytja af landi brott. Vi{\dh}horf til jafnr{\'e}ttism{\'a}la eru {\'i}vi{\dh} hef{\dh}bundnari {\'i} dreif{\dh}ari bygg{\dh}um en s{\'a} munur er {\th}{\'o} {\'o}verulegur. Engu a{\dh} s{\'i}{\dh}ur eru hef{\dh}bundin vi{\dh}horf til jafnr{\'e}ttism{\'a}la {\'a}hrifa{\th}{\'a}ttur {\'i} ϱutningi margra kvenna til h{\"o}fu{\dh}borgarsv{\ae}{\dh}isins. Konur upplifa mun meira kynjamisr{\'e}tti {\'a} vinnumarka{\dh}i en karlar en nokkra athygli vekur a{\dh} upplifanir kvenna af sl{\'i}ku kynjamisr{\'e}tti eru mestar {\'i} {\th}{\'e}ttb{\'y}li en minnstar {\'i} {\th}orpum og strj{\'a}lb{\'y}li. {\TH}{\'a} upplifa {\'i}b{\'u}ar {\'i} dreif{\dh}ari bygg{\dh}um meira sl{\'u}{\dh}ur um s{\'i}na hagi og sl{\'i}kar upplifanir {\'y}ta mj{\"o}g undir brottϱutninga, s{\'e}rstaklega {\'i} minni b{\ae}jum og {\th}orpum.",

keywords = "B{\'u}ferlaflutningar, Gender, Kyn, Migration",

author = "Thoroddur Bjarnason and J{\'o}hannesd{\'o}ttir, \{Gr{\'e}ta Bergr{\'u}n\} and {\TH}{\'o}r{\dh}ard{\'o}ttir, \{Sigr{\'i}{\dh}ur El{\'i}n\} and Skaptad{\'o}ttir, \{Unnur D{\'i}s\}",

year = "2022",

language = "{\'I}slenska",

isbn = "978-9935-23-285-4",

pages = "265--284",

editor = "{\TH}{\'o}roddur Bjarnason",

booktitle = "Bygg{\dh}afesta og b{\'u}ferlaflutningar {\'a} {\'I}slandi",

publisher = "H{\'a}sk{\'o}la{\'u}tg{\'a}fan",

address = "{\'I}sland",

}

TY - CHAP

T1 - Kynjuð viðhorf og búferlaflutningar

AU - Bjarnason, Thoroddur

AU - Jóhannesdóttir, Gréta Bergrún

AU - Þórðardóttir, Sigríður Elín

AU - Skaptadóttir, Unnur Dís

PY - 2022

Y1 - 2022

N2 - Í almennri umræðu virðist oft gengið út frá því að staða jafnréttismála sé slakari í dreifbýli en í þéttbýli. Þannig sé vinnumarkaður dreifðari byggða kynskiptur og hefðbundin kvennastörf njóti minni virðingar og séu verr launuð en hefð- bundin karlastörf. Jafnframt séu viðhorf til jafnréttismála þar gamaldags og skerði sérstaklega samfélagsþátttöku og persónufrelsi ungra kvenna og hinsegin fólks. Af þeim sökum mennti ungar konur sig burt úr heimabyggð og undirskipaðir hópar ϱytji frá dreifðari byggðum til umburðarlyndari borgarsamfélaga. Lágt hlutfall kvenna í mörgum fámennum byggðarlögum skýrist þó fremur af litlum aðϱutningum kvenna en meiri brottϱutningum þeirra. Þá eru hinsegin unglingar ekki sérstaklega líklegir til að vilja ϱytja úr dreifðum byggð- um en þau vilja fremur ϱytja til höfuðborgarsvæðisins meðan stallsystkini þeirra á höfuðborgarsvæðinu vilja fremur ϱytja af landi brott. Viðhorf til jafnréttismála eru ívið hefðbundnari í dreifðari byggðum en sá munur er þó óverulegur. Engu að síður eru hefðbundin viðhorf til jafnréttismála áhrifaþáttur í ϱutningi margra kvenna til höfuðborgarsvæðisins. Konur upplifa mun meira kynjamisrétti á vinnumarkaði en karlar en nokkra athygli vekur að upplifanir kvenna af slíku kynjamisrétti eru mestar í þéttbýli en minnstar í þorpum og strjálbýli. Þá upplifa íbúar í dreifðari byggðum meira slúður um sína hagi og slíkar upplifanir ýta mjög undir brottϱutninga, sérstaklega í minni bæjum og þorpum.

AB - Í almennri umræðu virðist oft gengið út frá því að staða jafnréttismála sé slakari í dreifbýli en í þéttbýli. Þannig sé vinnumarkaður dreifðari byggða kynskiptur og hefðbundin kvennastörf njóti minni virðingar og séu verr launuð en hefð- bundin karlastörf. Jafnframt séu viðhorf til jafnréttismála þar gamaldags og skerði sérstaklega samfélagsþátttöku og persónufrelsi ungra kvenna og hinsegin fólks. Af þeim sökum mennti ungar konur sig burt úr heimabyggð og undirskipaðir hópar ϱytji frá dreifðari byggðum til umburðarlyndari borgarsamfélaga. Lágt hlutfall kvenna í mörgum fámennum byggðarlögum skýrist þó fremur af litlum aðϱutningum kvenna en meiri brottϱutningum þeirra. Þá eru hinsegin unglingar ekki sérstaklega líklegir til að vilja ϱytja úr dreifðum byggð- um en þau vilja fremur ϱytja til höfuðborgarsvæðisins meðan stallsystkini þeirra á höfuðborgarsvæðinu vilja fremur ϱytja af landi brott. Viðhorf til jafnréttismála eru ívið hefðbundnari í dreifðari byggðum en sá munur er þó óverulegur. Engu að síður eru hefðbundin viðhorf til jafnréttismála áhrifaþáttur í ϱutningi margra kvenna til höfuðborgarsvæðisins. Konur upplifa mun meira kynjamisrétti á vinnumarkaði en karlar en nokkra athygli vekur að upplifanir kvenna af slíku kynjamisrétti eru mestar í þéttbýli en minnstar í þorpum og strjálbýli. Þá upplifa íbúar í dreifðari byggðum meira slúður um sína hagi og slíkar upplifanir ýta mjög undir brottϱutninga, sérstaklega í minni bæjum og þorpum.

KW - Búferlaflutningar

KW - Gender

KW - Kyn

KW - Migration

M3 - Kafli

SN - 978-9935-23-285-4

SP - 265

EP - 284

BT - Byggðafesta og búferlaflutningar á Íslandi

A2 - Bjarnason, Þóroddur

PB - Háskólaútgáfan

CY - Reykjavík

ER -