Lækkandi tíðni þungburafæðinga á Íslandi – skoðuð með hliðsjón af breyttu verklagi um framköllun fæðinga

TILGANGUR
Þekkt er að konur sem ganga fram yfir áætlaðan fæðingardag og konur
með sykursýki eru líklegri til að fæða þungbura en aðrar konur. Markmið
rannsóknarinnar var að kanna tíðni þungburafæðinga á Íslandi með hliðsjón
af fjölgun framkallana fæðinga. Tíðni þungburafæðinga var skoðuð eftir
meðgöngulengd og hættan á þungburafæðingum við framköllun fæðinga
borin saman við biðmeðferð.
EFNIVIÐUR OG AÐFERÐIR
Gögn Fæðingaskrár frá 92.424 fæðingum einbura á tímabilinu 1997 til
2018 voru nýtt í þessa ferilrannsókn. Barn með fæðingarþyngd yfir fjórum
og hálfu kg var skilgreint sem þungburi. Meðaltíðni þungburafæðinga var
reiknuð fyrir þrjú tímabil, 1997-2004, 2005-2011 og 2012-2018, lagskipt
eftir meðgöngulengd. Hlutfallsleg áhættulækkun þungburafæðinga var
reiknuð með tvíkosta aðhvarfsgreiningu og seinni tvö tímabilin borin saman
við það fyrsta. Hættan á þungburafæðingu við framköllun fæðinga miðað
við biðmeðferð var einnig metin. Hlutfallsleg áhættulækkun var reiknuð og
leiðrétt fyrir sykursýki.
NIÐURSTÖÐUR
Fjöldi þungbura sem fæddust á rannsóknartímabilinu var 5110 og af
þeim áttu einungis 313 mæður með sykursýki. Tíðni þungburafæðinga var
6,5% tímabilið 1997-2004 en 4,6% 2012-2018. Hlutfallsleg áhættulækkun
þungburafæðinga yfir rannsóknartímann sást meðal fæðinga frá og með
áætluðum fæðingardegi. Þegar framköllun fæðinga var borin saman við
biðmeðferð mátti sjá áhættulækkun á þungburafæðingum, en áhrifin voru til
staðar jafnvel þó leiðrétt væri fyrir sykursýki.
ÁLYKTANIR
Tíðni þungburafæðinga fór lækkandi síðastliðna tvo áratugi, en aðeins
lítill hluti þungburanna átti mæður með sykursýki. Framköllun fæðinga
minnkaði líkur á þungburafæðingum en slík verndandi áhrif virtust óháð
sykursýkigreiningu.

AIM: Diabetes and prolonged pregnancy are risk factors of macrosomia. The aim was to explore the relationship between the increased rate of labor induction and macrosomia in Iceland. Changes in the incidence proportion of macrosomia was estimated by gestational age. Further, the association between labor induction and macrosomia was estimated in reference to expectant management.

MATERIAL AND METHODS: Data from the Iceland birth registry on 92,424 singleton births from 1997 to 2018 was used in this cohort study. Macrosomia was defined as birth weight more than 4.5 kg. The incidence proportion during three periods, 1997-2004, 2005-2011, 2012-2018, was calculated and stratified by gestational age. The relative risk reduction of macrosomia over time was calculated with log-binomial regression, using the first period as reference. The risk and relative risk of macrosomia compared with expectant management was estimated and adjusted for diabetes.

RESULTS: The total number of macrosomic infants was 5110 and of those only 313 had a mother with diabetes. The incidence proportion of macrosomia was 6.5% during the period 1997-2004, but 4.6% during 2012-2018. A relative risk reduction of macrosomia over time was seen for deliveries after estimated due date. Labor induction decreased the risk of macrosomia, but the association persisted after adjustment for diabetes.

CONCLUSION: The rate of macrosomia decreased in Iceland during the last two decades, but only a small proportion of macrosomic infants had a mother with diabetes. Labor induction decreased the risk of macrosomia, an association which seemed independent of diabetes.