Mannfjöldaþróun á Íslandi

Thoroddur Bjarnason; Ólöf Garðarsdóttir

Mannfjöldaþróun á Íslandi

University of Iceland, University of Akureyri

Research output: Chapter in Book/Report/Conference proceeding › Chapter

Abstract

Síðustu öldina hefur mannfjöldaþróun á Íslandi einkennst af mikilli fólksfjölgun og hröðum vexti höfuðborgarsvæðisins. Fólki hefur einnig fjölgað jafnt
og þétt utan höfuðborgarsvæðisins og hafa aldrei ϱeiri búið í landsbyggðunum
en nú um stundir. Þróunin er misjöfn milli landshluta og tegunda byggðarlaga
en mikil þéttbýlisvæðing hefur orðið í öllum landshlutum. Byggðakjarnar á
áhrifasvæði höfuðborgarinnar á suðvestursvæðinu hafa vaxið sérstaklega hratt
á síðari árum. Á Norðurlandi hefur vöxtur Akureyrar verið jafn og þéttur frá
lokum 19. aldar og telja íbúar Akureyrar nú ríϱega helming allra íbúa Norðurlands frá HrútaϮrði í vestri að BakkaϮrði í austri. Þróun annarra byggðakjarna
hefur verið misjöfn og hafa sumir þeirra vaxið hratt en aðrir staðið í stað eða
glímt við langvarandi fólksfækkun. Á 20. öldinni skýrðist þessi þróun annars
vegar af mikilli frjósemi þjóðarinnar og ϱutningum innanlands. Enda þótt mun
ϱeiri hefðu ϱutt frá landsbyggðunum til höfuðborgarsvæðisins en frá borginni
út á land fæddust ϱeiri börn um land allt en sem nam brottϱutningum í ϱestum
landshlutum. Á fyrstu áratugum 21. aldar hefur dregið mjög úr fæðingartíðni
íslenskra kvenna en aukinn aðϱutningur fólks frá öðrum löndum og breytingar
á ϱutningsmynstri innanlands hafa leitt til þess að fólki hefur fjölgað í nánast
öllum byggðarlögum landsins.

Original language	Icelandic
Title of host publication	Byggðafesta og búferlaflutningar á Íslandi
Editors	Þóroddur Bjarnason
Place of Publication	Reykjavík
Publisher	Háskólaútgáfan
Chapter	2
Pages	23-53
Number of pages	31
ISBN (Print)	978-9935-23-285-4
Publication status	Published - 2022

UN SDGs

This output contributes to the following UN Sustainable Development Goals (SDGs)

Cite this

@inbook{15201232b1bd4edabed22d3c11142b1d,

title = "Mannfj{\"o}lda{\th}r{\'o}un {\'a} {\'I}slandi",

abstract = "S{\'i}{\dh}ustu {\"o}ldina hefur mannfj{\"o}lda{\th}r{\'o}un {\'a} {\'I}slandi einkennst af mikilli f{\'o}lksfj{\"o}lgun og hr{\"o}{\dh}um vexti h{\"o}fu{\dh}borgarsv{\ae}{\dh}isins. F{\'o}lki hefur einnig fj{\"o}lga{\dh} jafnt og {\th}{\'e}tt utan h{\"o}fu{\dh}borgarsv{\ae}{\dh}isins og hafa aldrei ϱeiri b{\'u}i{\dh} {\'i} landsbygg{\dh}unum en n{\'u} um stundir. {\TH}r{\'o}unin er misj{\"o}fn milli landshluta og tegunda bygg{\dh}arlaga en mikil {\th}{\'e}ttb{\'y}lisv{\ae}{\dh}ing hefur or{\dh}i{\dh} {\'i} {\"o}llum landshlutum. Bygg{\dh}akjarnar {\'a} {\'a}hrifasv{\ae}{\dh}i h{\"o}fu{\dh}borgarinnar {\'a} su{\dh}vestursv{\ae}{\dh}inu hafa vaxi{\dh} s{\'e}rstaklega hratt {\'a} s{\'i}{\dh}ari {\'a}rum. {\'A} Nor{\dh}urlandi hefur v{\"o}xtur Akureyrar veri{\dh} jafn og {\th}{\'e}ttur fr{\'a} lokum 19. aldar og telja {\'i}b{\'u}ar Akureyrar n{\'u} r{\'i}ϱega helming allra {\'i}b{\'u}a Nor{\dh}urlands fr{\'a} Hr{\'u}taϮr{\dh}i {\'i} vestri a{\dh} BakkaϮr{\dh}i {\'i} austri. {\TH}r{\'o}un annarra bygg{\dh}akjarna hefur veri{\dh} misj{\"o}fn og hafa sumir {\th}eirra vaxi{\dh} hratt en a{\dh}rir sta{\dh}i{\dh} {\'i} sta{\dh} e{\dh}a gl{\'i}mt vi{\dh} langvarandi f{\'o}lksf{\ae}kkun. {\'A} 20. {\"o}ldinni sk{\'y}r{\dh}ist {\th}essi {\th}r{\'o}un annars vegar af mikilli frj{\'o}semi {\th}j{\'o}{\dh}arinnar og ϱutningum innanlands. Enda {\th}{\'o}tt mun ϱeiri hef{\dh}u ϱutt fr{\'a} landsbygg{\dh}unum til h{\"o}fu{\dh}borgarsv{\ae}{\dh}isins en fr{\'a} borginni {\'u}t {\'a} land f{\ae}ddust ϱeiri b{\"o}rn um land allt en sem nam brottϱutningum {\'i} ϱestum landshlutum. {\'A} fyrstu {\'a}ratugum 21. aldar hefur dregi{\dh} mj{\"o}g {\'u}r f{\ae}{\dh}ingart{\'i}{\dh}ni {\'i}slenskra kvenna en aukinn a{\dh}ϱutningur f{\'o}lks fr{\'a} {\"o}{\dh}rum l{\"o}ndum og breytingar {\'a} ϱutningsmynstri innanlands hafa leitt til {\th}ess a{\dh} f{\'o}lki hefur fj{\"o}lga{\dh} {\'i} n{\'a}nast {\"o}llum bygg{\dh}arl{\"o}gum landsins.",

keywords = "Bygg{\dh}a{\th}r{\'o}un, B{\'u}ferlaflutningar, Migration, Regional development, Rural communities",

author = "Thoroddur Bjarnason and {\'O}l{\"o}f Gar{\dh}arsd{\'o}ttir",

year = "2022",

language = "{\'I}slenska",

isbn = "978-9935-23-285-4",

pages = "23--53",

editor = "{\TH}{\'o}roddur Bjarnason",

booktitle = "Bygg{\dh}afesta og b{\'u}ferlaflutningar {\'a} {\'I}slandi",

publisher = "H{\'a}sk{\'o}la{\'u}tg{\'a}fan",

address = "{\'I}sland",

}

TY - CHAP

T1 - Mannfjöldaþróun á Íslandi

AU - Bjarnason, Thoroddur

AU - Garðarsdóttir, Ólöf

PY - 2022

Y1 - 2022

N2 - Síðustu öldina hefur mannfjöldaþróun á Íslandi einkennst af mikilli fólksfjölgun og hröðum vexti höfuðborgarsvæðisins. Fólki hefur einnig fjölgað jafnt og þétt utan höfuðborgarsvæðisins og hafa aldrei ϱeiri búið í landsbyggðunum en nú um stundir. Þróunin er misjöfn milli landshluta og tegunda byggðarlaga en mikil þéttbýlisvæðing hefur orðið í öllum landshlutum. Byggðakjarnar á áhrifasvæði höfuðborgarinnar á suðvestursvæðinu hafa vaxið sérstaklega hratt á síðari árum. Á Norðurlandi hefur vöxtur Akureyrar verið jafn og þéttur frá lokum 19. aldar og telja íbúar Akureyrar nú ríϱega helming allra íbúa Norðurlands frá HrútaϮrði í vestri að BakkaϮrði í austri. Þróun annarra byggðakjarna hefur verið misjöfn og hafa sumir þeirra vaxið hratt en aðrir staðið í stað eða glímt við langvarandi fólksfækkun. Á 20. öldinni skýrðist þessi þróun annars vegar af mikilli frjósemi þjóðarinnar og ϱutningum innanlands. Enda þótt mun ϱeiri hefðu ϱutt frá landsbyggðunum til höfuðborgarsvæðisins en frá borginni út á land fæddust ϱeiri börn um land allt en sem nam brottϱutningum í ϱestum landshlutum. Á fyrstu áratugum 21. aldar hefur dregið mjög úr fæðingartíðni íslenskra kvenna en aukinn aðϱutningur fólks frá öðrum löndum og breytingar á ϱutningsmynstri innanlands hafa leitt til þess að fólki hefur fjölgað í nánast öllum byggðarlögum landsins.

AB - Síðustu öldina hefur mannfjöldaþróun á Íslandi einkennst af mikilli fólksfjölgun og hröðum vexti höfuðborgarsvæðisins. Fólki hefur einnig fjölgað jafnt og þétt utan höfuðborgarsvæðisins og hafa aldrei ϱeiri búið í landsbyggðunum en nú um stundir. Þróunin er misjöfn milli landshluta og tegunda byggðarlaga en mikil þéttbýlisvæðing hefur orðið í öllum landshlutum. Byggðakjarnar á áhrifasvæði höfuðborgarinnar á suðvestursvæðinu hafa vaxið sérstaklega hratt á síðari árum. Á Norðurlandi hefur vöxtur Akureyrar verið jafn og þéttur frá lokum 19. aldar og telja íbúar Akureyrar nú ríϱega helming allra íbúa Norðurlands frá HrútaϮrði í vestri að BakkaϮrði í austri. Þróun annarra byggðakjarna hefur verið misjöfn og hafa sumir þeirra vaxið hratt en aðrir staðið í stað eða glímt við langvarandi fólksfækkun. Á 20. öldinni skýrðist þessi þróun annars vegar af mikilli frjósemi þjóðarinnar og ϱutningum innanlands. Enda þótt mun ϱeiri hefðu ϱutt frá landsbyggðunum til höfuðborgarsvæðisins en frá borginni út á land fæddust ϱeiri börn um land allt en sem nam brottϱutningum í ϱestum landshlutum. Á fyrstu áratugum 21. aldar hefur dregið mjög úr fæðingartíðni íslenskra kvenna en aukinn aðϱutningur fólks frá öðrum löndum og breytingar á ϱutningsmynstri innanlands hafa leitt til þess að fólki hefur fjölgað í nánast öllum byggðarlögum landsins.

KW - Byggðaþróun

KW - Búferlaflutningar

KW - Migration

KW - Regional development

KW - Rural communities

M3 - Kafli

SN - 978-9935-23-285-4

SP - 23

EP - 53

BT - Byggðafesta og búferlaflutningar á Íslandi

A2 - Bjarnason, Þóroddur

PB - Háskólaútgáfan

CY - Reykjavík

ER -