Abstract
Á undanförnum áratugum hefur aðgengi að námi batnað á öllum skólastigum
en þó er enn margvíslegur munur á menntunartækifærum eftir búsetu. Menntunartækifæri fullorðinna og barna hafa því umtalsverð áhrif á búferlafyrirætlanir fólks, sérstaklega í minni bæjum, þorpum og strjálbýli. Þau sem lokið hafa stúdentspróϮ eru langlíklegust til að ætla að ϱytja frá landsbyggðunum en ívið ólíklegri til að ætla að ϱytja frá höfuðborgarsvæðinu. Þau sem lokið hafa háskólapróϮ eru hins vegar ekki sérstaklega líkleg til að ætla að ϱytja búferlum. Yfirgnæfandi meirihluti háskólamenntaðra á höfuðborgarsvæðinu stundaði nám
við Háskóla Íslands eða aðra háskóla í Reykjavík en Háskólinn á Akureyri og
aðrir háskólar utan Reykjavíkur skipta verulegu máli í háskólamenntun landsbyggðanna. Það á sérstaklega við um Akureyri þar sem meira en helmingur háskólamenntaðra íbúa hefur lokið próϮ frá Háskólanum á Akureyri. Staðsetning
háskóla utan Reykjavíkur virðist þó sem slík ekki hafa áhrif á framtíðarbúsetu
þeirra sem þurfa að ϱytja búferlum til að stunda staðarnám á háskólastigi.
Hins vegar bjóða landsbyggðaháskólarnir upp á fjarnám í mun ríkari mæli en
háskólarnir í Reykjavík og fjarnám tengist aukinni byggðafestu meðal háskólamenntaðra. Íbúar í dreifðum byggðum sem lokið hafa fjarnámi á háskólastigi eru þannig álíka líkleg til að búa áfram í heimabyggð og heimafólk sem lýkur staðarnámi í Reykjavík.
en þó er enn margvíslegur munur á menntunartækifærum eftir búsetu. Menntunartækifæri fullorðinna og barna hafa því umtalsverð áhrif á búferlafyrirætlanir fólks, sérstaklega í minni bæjum, þorpum og strjálbýli. Þau sem lokið hafa stúdentspróϮ eru langlíklegust til að ætla að ϱytja frá landsbyggðunum en ívið ólíklegri til að ætla að ϱytja frá höfuðborgarsvæðinu. Þau sem lokið hafa háskólapróϮ eru hins vegar ekki sérstaklega líkleg til að ætla að ϱytja búferlum. Yfirgnæfandi meirihluti háskólamenntaðra á höfuðborgarsvæðinu stundaði nám
við Háskóla Íslands eða aðra háskóla í Reykjavík en Háskólinn á Akureyri og
aðrir háskólar utan Reykjavíkur skipta verulegu máli í háskólamenntun landsbyggðanna. Það á sérstaklega við um Akureyri þar sem meira en helmingur háskólamenntaðra íbúa hefur lokið próϮ frá Háskólanum á Akureyri. Staðsetning
háskóla utan Reykjavíkur virðist þó sem slík ekki hafa áhrif á framtíðarbúsetu
þeirra sem þurfa að ϱytja búferlum til að stunda staðarnám á háskólastigi.
Hins vegar bjóða landsbyggðaháskólarnir upp á fjarnám í mun ríkari mæli en
háskólarnir í Reykjavík og fjarnám tengist aukinni byggðafestu meðal háskólamenntaðra. Íbúar í dreifðum byggðum sem lokið hafa fjarnámi á háskólastigi eru þannig álíka líkleg til að búa áfram í heimabyggð og heimafólk sem lýkur staðarnámi í Reykjavík.
| Original language | Icelandic |
|---|---|
| Title of host publication | Byggðafesta og búferlaflutningar á Íslandi |
| Editors | Þóroddur Bjarnason |
| Place of Publication | Reykjavík |
| Publisher | Háskólaútgáfan |
| Chapter | 7 |
| Pages | 139-158 |
| Number of pages | 20 |
| ISBN (Print) | 978-9935-23-285-4 |
| Publication status | Published - 2022 |