Abstract
Tilgangur
Fræðileg skilgreining á siðferðilegri færni hjúkrunarfræðinga getur gagnast
þeim í störfum sínum en engin slík skilgreining er til í hjúkrunarfræði.
Tilgangur þessarar rannsóknar var að þróa slíka skilgreiningu og var
rannsóknarspurningin því: hverjir eru undirstöðuþættir siðferðilegrar færni
í hjúkrun, hver er skilgreining þeirra með tilliti til hjúkrunar og hver er
fræðilega skilgreiningin á siðferðilegri færni í hjúkrun?
Aðferð
Aðferðin sem notuð var til að svara rannsóknarspurningunni var blönduð
aðferð hugtakasamþættingar eins og henni er lýst af Walker og Avant
(2018).
Niðurstöður
Siðferðileg færni í hjúkrun samanstóð af 12 undirþáttum. Þeir voru
skilgreindir og síðan flokkaðir í þrjá meginþætti (skáletraðir): (1) Þekking
og skilningur; að búa yfir siðferðilegri þekkingu og skilningi á helstu
kenningum um fræðilega og hagnýta siðfræði og helstu siðareglur í
hjúkrun; (2) Siðferðilegir eiginleikar; hafa siðferðisvitund og siðferðilega
sjálfsvitund, hafa siðferðilega næmni og siðferðilega skynjun ásamt
siðferðilegri dómgreind; (3) Hæfni og áræðni til að framkvæma; vera
fær um siðferðilega rökhugsun, siðferðilega ígrundun og siðferðilega
ákvarðanatöku ásamt því að hafa siðferðilegt hugrekki, siðferðilega
virkni og sýna siðferðilega ábyrga framkomu. Fræðilega skilgreiningin var
eftirfarandi: Siðferðileg færni í hjúkrun felur í sér að hjúkrunarfræðingurinn
búi yfir siðferðilegri þekkingu og skilningi, hafi siðferðilega sjálfsvitund
og siðferðisvitund, siðferðilega næmni og skynjun, auk siðferðilegrar
dómgreindar. Jafnframt fól hún í sér að hjúkrunarfræðingurinn væri hæfur
í siðferðilegri rökhugsun, ígrundun og ákvarðanatöku sem birtist í verki
sem siðferðilegt hugrekki, siðferðileg virkni og siðferðileg framkoma í
starfi.
Ályktanir
Fræðilega skilgreiningin lýsir siðferðilegri færni í hjúkrun og þeim
eiginleikum sem prýða siðferðilega færan hjúkrunarfræðing. Álykta má að
fræðileg skilgreining á siðferðilegri færni hjúkrunarfræðinga og skilgreining
á undirstöðuþáttum hennar geti gagnast hjúkrunarfræðingum í störfum
sínum.
Fræðileg skilgreining á siðferðilegri færni hjúkrunarfræðinga getur gagnast
þeim í störfum sínum en engin slík skilgreining er til í hjúkrunarfræði.
Tilgangur þessarar rannsóknar var að þróa slíka skilgreiningu og var
rannsóknarspurningin því: hverjir eru undirstöðuþættir siðferðilegrar færni
í hjúkrun, hver er skilgreining þeirra með tilliti til hjúkrunar og hver er
fræðilega skilgreiningin á siðferðilegri færni í hjúkrun?
Aðferð
Aðferðin sem notuð var til að svara rannsóknarspurningunni var blönduð
aðferð hugtakasamþættingar eins og henni er lýst af Walker og Avant
(2018).
Niðurstöður
Siðferðileg færni í hjúkrun samanstóð af 12 undirþáttum. Þeir voru
skilgreindir og síðan flokkaðir í þrjá meginþætti (skáletraðir): (1) Þekking
og skilningur; að búa yfir siðferðilegri þekkingu og skilningi á helstu
kenningum um fræðilega og hagnýta siðfræði og helstu siðareglur í
hjúkrun; (2) Siðferðilegir eiginleikar; hafa siðferðisvitund og siðferðilega
sjálfsvitund, hafa siðferðilega næmni og siðferðilega skynjun ásamt
siðferðilegri dómgreind; (3) Hæfni og áræðni til að framkvæma; vera
fær um siðferðilega rökhugsun, siðferðilega ígrundun og siðferðilega
ákvarðanatöku ásamt því að hafa siðferðilegt hugrekki, siðferðilega
virkni og sýna siðferðilega ábyrga framkomu. Fræðilega skilgreiningin var
eftirfarandi: Siðferðileg færni í hjúkrun felur í sér að hjúkrunarfræðingurinn
búi yfir siðferðilegri þekkingu og skilningi, hafi siðferðilega sjálfsvitund
og siðferðisvitund, siðferðilega næmni og skynjun, auk siðferðilegrar
dómgreindar. Jafnframt fól hún í sér að hjúkrunarfræðingurinn væri hæfur
í siðferðilegri rökhugsun, ígrundun og ákvarðanatöku sem birtist í verki
sem siðferðilegt hugrekki, siðferðileg virkni og siðferðileg framkoma í
starfi.
Ályktanir
Fræðilega skilgreiningin lýsir siðferðilegri færni í hjúkrun og þeim
eiginleikum sem prýða siðferðilega færan hjúkrunarfræðing. Álykta má að
fræðileg skilgreining á siðferðilegri færni hjúkrunarfræðinga og skilgreining
á undirstöðuþáttum hennar geti gagnast hjúkrunarfræðingum í störfum
sínum.
| Original language | Icelandic |
|---|---|
| Pages (from-to) | 86-95 |
| Number of pages | 10 |
| Journal | Tímarit hjúkrunarfræðinga |
| Volume | 100 |
| Issue number | 3 |
| DOIs | |
| Publication status | Published - 12 Jan 2024 |