Abstract
Tilgangur
Tilgangur rannsóknarinnar var að varpa ljósi á reynslu ráðgjafa á geðsviði
Landspítala af viðbrögðum stjórnenda við starfstengdu ofbeldi og hvort
viðbrögðin höfðu áhrif á úrvinnslu þolenda á því að hafa orðið fyrir ofbeldi
í starfi.
Aðferð
Notast var við eigindlega rannsóknaraðferð Vancouver-skólans í
fyrirbærafræði. Þátttakendur voru ráðgjafar á geðsviði Landspítala sem
höfðu orðið fyrir starfstengdu ofbeldi fyrir yfir sex mánuðum síðan.
Gagnaöflun fór fram með einu 42-69 mínútna löngu viðtali við hvern
þátttakanda. Þátttakendur voru 12 talsins, sex konur og sex karlar.
Niðurstöður
Yfirþema rannsóknarinnar var „Sinnuleysi stjórnandans jók á vanlíðan
mína en mér leið betur þegar ég fann fyrir stuðningi“. Ráðgjafar sem fundu
fyrir stuðningi stjórnenda í kjölfar ofbeldisatvika voru yfirleitt ánægðari í
starfi og töldu stuðninginn auðvelda þeim úrvinnslu ofbeldisins. Ráðgjafar
sem upplifðu sinnuleysi stjórnenda höfðu margir gefist upp á að vinna
úr ofbeldinu eða upplifðu neikvæðar tilfinningar gagnvart sinnuleysinu.
Meginþemun voru tvö: sinnuleysi stjórnenda og stuðningur stjórnenda
sem vísar til mismunandi viðbragða stjórnenda við starfstengdum
ofbeldisatvikum. Undirþemu fyrir sinnuleysi stjórnenda voru: úrræðaleysi:
„Maður veit ekkert hvað er í boði“, gjaldfelling: „Eins og við séum ruslið í
tunnunni hjá þeim“ og viðbragðsleysi: „Þetta er bara svona“. Undirþemu
fyrir þemað stuðningur stjórnenda voru: samkennd: „Ég finn að fólki er
ekki sama um mig“, úrræði: „Að fá stuðninginn var til mikilla bóta“ og
viðurkenning: „Þá leið mér betur“.
Ályktanir
Niðurstöður þessarar rannsóknar benda til þess að sinnuleysi stjórnenda
gagnvart starfstengdu ofbeldi auki á vanlíðan þátttakenda en stuðningur
stjórnenda í slíkum aðstæðum sé líklegur til að bæta líðan þeirra.
Álykta má að aukinn stuðningur stjórnenda við ráðgjafa sem verða fyrir
starfstengdu ofbeldi sé líklegur til að draga úr neikvæðum afleiðingum
slíkrar reynslu.
Lykilorð
Ofbeldi á íslenskum geðdeildum, ráðgjafar, viðbrögð stjórnenda,
áhrif á úrvinnslu, Vancouver-skólinn í fyrirbærafræði
Tilgangur rannsóknarinnar var að varpa ljósi á reynslu ráðgjafa á geðsviði
Landspítala af viðbrögðum stjórnenda við starfstengdu ofbeldi og hvort
viðbrögðin höfðu áhrif á úrvinnslu þolenda á því að hafa orðið fyrir ofbeldi
í starfi.
Aðferð
Notast var við eigindlega rannsóknaraðferð Vancouver-skólans í
fyrirbærafræði. Þátttakendur voru ráðgjafar á geðsviði Landspítala sem
höfðu orðið fyrir starfstengdu ofbeldi fyrir yfir sex mánuðum síðan.
Gagnaöflun fór fram með einu 42-69 mínútna löngu viðtali við hvern
þátttakanda. Þátttakendur voru 12 talsins, sex konur og sex karlar.
Niðurstöður
Yfirþema rannsóknarinnar var „Sinnuleysi stjórnandans jók á vanlíðan
mína en mér leið betur þegar ég fann fyrir stuðningi“. Ráðgjafar sem fundu
fyrir stuðningi stjórnenda í kjölfar ofbeldisatvika voru yfirleitt ánægðari í
starfi og töldu stuðninginn auðvelda þeim úrvinnslu ofbeldisins. Ráðgjafar
sem upplifðu sinnuleysi stjórnenda höfðu margir gefist upp á að vinna
úr ofbeldinu eða upplifðu neikvæðar tilfinningar gagnvart sinnuleysinu.
Meginþemun voru tvö: sinnuleysi stjórnenda og stuðningur stjórnenda
sem vísar til mismunandi viðbragða stjórnenda við starfstengdum
ofbeldisatvikum. Undirþemu fyrir sinnuleysi stjórnenda voru: úrræðaleysi:
„Maður veit ekkert hvað er í boði“, gjaldfelling: „Eins og við séum ruslið í
tunnunni hjá þeim“ og viðbragðsleysi: „Þetta er bara svona“. Undirþemu
fyrir þemað stuðningur stjórnenda voru: samkennd: „Ég finn að fólki er
ekki sama um mig“, úrræði: „Að fá stuðninginn var til mikilla bóta“ og
viðurkenning: „Þá leið mér betur“.
Ályktanir
Niðurstöður þessarar rannsóknar benda til þess að sinnuleysi stjórnenda
gagnvart starfstengdu ofbeldi auki á vanlíðan þátttakenda en stuðningur
stjórnenda í slíkum aðstæðum sé líklegur til að bæta líðan þeirra.
Álykta má að aukinn stuðningur stjórnenda við ráðgjafa sem verða fyrir
starfstengdu ofbeldi sé líklegur til að draga úr neikvæðum afleiðingum
slíkrar reynslu.
Lykilorð
Ofbeldi á íslenskum geðdeildum, ráðgjafar, viðbrögð stjórnenda,
áhrif á úrvinnslu, Vancouver-skólinn í fyrirbærafræði
| Original language | Icelandic |
|---|---|
| Article number | doi: 10.33112/th.101.2 |
| Pages (from-to) | 68-77 |
| Number of pages | 9 |
| Journal | Tímarit hjúkrunarfræðinga |
| Volume | 101 |
| Issue number | 1 |
| Publication status | Published - 6 Apr 2025 |