Skoðun á sjónarhornum nemenda á gervigreind í háskólamenntun: Sjálfstæði, siðferði og þátttaka

Lýsing

Eins og gervigreind (AI) er að umbreyta háskólasamfélaginu er brýnt að skilja hvernig nemendur upplifa og meta þessi verkfæri. Þessi kynning deilir reynslu og niðurstöðum úr frumrannsókn sem framkvæmd var haustið 2024 við Háskóla Íslands, þar sem meistaranemum var veitt fullt frelsi til að nota gervigreindarverkfæri í fjarnámskeiði í Upplýsingafræði. Markmið rannsóknarinnar var að nýta innsýn nemenda til að þróa ítarlega könnun sem skoðar hvernig íslenskir háskólanemar skynja hlutverk gervigreindar í eigin fræðilegri þróun og hvaða áhrif það getur haft á framtíðarstefnu og kennsluhætti innan háskólastofnana.

Könnunin var send út í gegnum SurveyMonkey til 15 virkra nemenda í námskeiðinu, þar af tóku tólf þátt, sem samsvarar 80% svarhlutfalli. Könnunin innihélt 56 spurningar: níu flokka með alls 67 Likert-kvarðaspurningum, spurningar um notkun 65 mismunandi gervigreindarverkfæra og níu opnar spurningar. Könnunin fjallaði um sex meginþemu:

tilgang nemenda með notkun gervigreindar,

hvaða verkfæri þeir notuðu,

viðhorf þeirra til gervigreindar,

áætluð fræðileg áhrif,

siðferðileg álitamál,

væntingar um stuðning frá háskólanum.

Þótt nemendur hafi almennt metið gervigreindina fyrir tímasparnað og aðstoð við að skilja flókin viðfangsefni, ritun og upplýsingaöflun, kom fram ákveðin varfærin bjartsýni. Forvitni, skilvirkni og sköpunargleði reyndust helstu hvatarnir til notkunar, en áhyggjur af áreiðanleika, friðhelgi einkalífs og siðferðilegum þáttum héldu áfram að vera áberandi. Athyglisvert er að enginn þátttakenda lýsti fullu trausti á niðurstöðum sem gervigreind skapar.

Endurgjöf nemenda hjálpaði einnig til við að betrumbæta spurningalistann og sýndi fram á mikilvægi samvinnu við nemendur við hönnun rannsóknartækja. Auk þess voru spunagreindarverkfæri (t.d. ChatGPT, Gemini Flash, Microsoft Copilot) notuð ekki aðeins sem viðfang rannsóknarinnar heldur einnig sem stuðningstæki við rannsóknarhönnun og framsetningu, sem undirstrikar tvíþætt hlutverk þeirra í samtímafræðslu og rannsóknum.

Þessi frumrannsókn leggur grunn að stærri stofnanarannsókn sem fyrirhuguð er haustið 2025 og stuðlar að áframhaldandi umræðu um sjálfstæði nemenda, siðferðilega læsi og ábyrgð háskóla í fræðasamfélagi sem er í vaxandi mæli mótað af gervigreind. Von okkar er að með því að deila þróunarferli könnunarinnar, niðurstöðum og reynslu okkar af samstarfi við nemendur geti þessi rannsókn nýst öðrum fræðimönnum sem hyggjast framkvæma sambærilegar rannsóknir.

Tímabil	11 nóv. 2025
Viðburðartitill	ICERI 2025, 18th annual International Conference of Education, Research and Innovation: Sevilla, Spain - November 10 - 12, 2025
Tegund atburðar	Ráðstefna
Staðsetning	Sevilla, SpánnSýna á korti
Viðurkenning	Alþjóðlegt