Viðhorf og skynjun kennara á nytsemi gervigreindar í akademískku samhengi. Hvernig ættu háskóalr að bregðast við breyttu menntalandslagi?  Forathugun á viðhorfum og reynslu kennara við Háskóla Íslands.

Lýsing

Gervigreind (AI) er að umbreyta háskólamenntun með hraðari hætti en áður hefur sést, en lítið er enn vitað um hvernig kennarar skynja og nota þessi verkfæri. Mikilvægt er að háskólar skilji reynslu og þarfir kennara þegar þeir móta stefnu og stuðningskerfi tengd gervigreind. Þessi frumrannsókn skoðar hvernig kennarar við stóran háskóla á Íslandi upplifa og skynja gervigreind í kennslu sinni, viðhorf þeirra til notkunar nemenda á gervigreind og hvaða stuðning þeir telja sig þurfa í þessu síbreytilega menntaumhverfi.

Könnun var send út í gegnum SurveyMonkey til 2.007 háskólakennara (þar með talið stundakennara). Hún innihélt 79 atriði á Likert-kvarða og sex opnar spurningar. Af þeim sem fengu boð hafa 282 kennarar tekið þátt hingað til.

Forathuganir benda til þess að meirihluti kennara hafi almennt jákvætt viðhorf til gervigreindar og telji hana geta nýst í fræðilegu samhengi. Kennarar nota gervigreind aðallega við tvö verkefni: að mynda hugmyndir að verkefnum og skipuleggja námskeið. Sjaldnar er gervigreind notuð við flóknari kennsluverkefni eins og hönnun heilla námskeiða, gerð námsefnis, samningu prófa eða einkunnagjöf. Aðrar notkunarleiðir fela í sér gerð matskvarða, aðstoð við forritun, gagnagreiningu, útdrætti og þýðingar.

Þrátt fyrir áhuga á samþættingu gervigreindar komu fram þrír meginflokkar áhyggna meðal kennara:

Siðferðileg álitamál, einkum misnotkun eða ofurtraust nemenda á gervigreind;

Gagnavernd, þar með talið ótti við að efni sem deilt er gæti orðið opinbert;

Gæði efnis, svo sem hætta á hlutdrægni, ónákvæmni eða óáreiðanleika í gervigreindarframleiddu efni.

Margir kennarar lögðu áherslu á að þeir hefðu takmarkaða þekkingu á gervigreindarverkfærum og óskuðu eftir auknum stuðningi frá stofnuninni. Þeir þekktu best til ChatGPT og Microsoft Copilot, og næstum helmingur sagðist vera með eigin áskrift að gervigreindarverkfærum. Meira en helmingur svarenda lýsti áhuga á að taka þátt í starfsþróun, svo sem vinnustofum um samþættingu gervigreindar í kennslu, þar sem áhersla væri lögð á ábyrgðarnotkun nemenda á gervigreind.

Kennarar bentu á sex lykilatriði sem þeir telja að háskólar þurfi að bjóða upp á til að styðja þá:

Sérhæft starfsfólk til stuðnings við gervigreind;

Greiddar hugbúnaðaráskriftir;

Valin fræðslu- og kennslugögn (t.d. kennslumyndbönd);

Netvettvang til að deila hugmyndum og reynslu;

Skýra stefnu háskólans um notkun gervigreindar;

Tímasetningu og rými til þróunar kennslu.

Rannsóknin sýnir mikilvægt misræmi milli varkárrar bjartsýni kennara gagnvart gervigreind og raunverulegrar undirbúnings þeirra til að nýta hana á skilvirkan hátt. Niðurstöðurnar undirstrika brýna þörf háskóla til að fara út fyrir ad hoc nálganir og þróa heildstæða stuðningsramma um gervigreind. Háskólar sem gera það ekki, eiga á hættu að hvorki kennarar né nemendur verði nægilega undirbúnir fyrir framtíð menntunar sem mótast af gervigreind.

Von okkar er að með því að deila uppsetningu, innihaldi og niðurstöðum könnunarinnar geti rannsóknin gagnast öðrum háskólakennurum og styrkt þróun stefnu og kennslu í tengslum við notkun gervigreindar.

Tímabil	11 nóv. 2025
Viðburðartitill	ICERI 2025, 18th annual International Conference of Education, Research and Innovation: Sevilla, Spain - November 10 - 12, 2025
Tegund atburðar	Ráðstefna
Staðsetning	Sevilla, SpánnSýna á korti